Bang voor dood en sterven
Bang voor de dood

Angst voor de dood, een zwaar onderwerp? In dit blog/ podcast Stervensgoed deel ik een aantal lichtpuntjes die je helpen met dood en sterven om te gaan.

Je luistert de podcast hier:


πŸ‘‰πŸ»Je luistert de podcast ook via apple en Spotify. Reageren op Stervensgoed podcast? Graag! Dat kan onder dit blog!

πŸ‘‰πŸ»Meer weten over sterven en dood? Met vertrouwen ondersteunen in de stervensfase? Volg deze gratis video training


Bang voor de dood

Dat klinkt zwaar, en toch wil ik het luchtig houden. Bang zijn voor de dood komt namelijk heel vaak voor. Daarom deel ik in dit artikel een aantal tips en strategieën. Deze gaan jou helpen als jij last hebt van angst voor de dood, mensen om je heen, of mensen waar je voor zorgt. Ik geloof dat als we mensen ondersteunen in de laatste levensfase én bijstaan tijdens het stervensproces, dat we ze echt alleen kunnen helpen door aandacht te besteden vanuit een holistische visie dat alles belangrijk is.

Angst voor de dood is normaal

Angst voor de dood is volstrekt normaal. Het staat in de top drie van angsten in Nederland en is vooral iets Westers. In de wat meer inheemse culturen is die angst voor de dood een stuk minder. Het is niet fijn als je bang bent voor de dood. Gelukkig zijn er mogelijkheden om die angst te verminderen.

 De eerste tip is: onderdruk die angst niet. Gevoelens en emoties die je wegdrukt, zullen even hard terugdrukken. Hierdoor kunnen er verschillende fysieke en lichamelijke klachten ontstaan.

Veel mensen zijn bang voor de dood an sich. Wat gaat er gebeuren? Waar gaan we heen? Het is onbekend en dat maakt onzeker. Mensen voelen ook angst voor het lijden. Soms is de dood zelf niet meer de angst. Die is al doorleefd. Vergelijk het met een heel spannende presentatie. Je maakt je van tevoren vaak veel drukker. Op het moment zelf valt het uiteindelijk allemaal best mee. Angst verandert en ik geloof ook dat mensen naar de dood toeleven en angst daardoor minder wordt.


Angst voor het lijden vóór de dood

Veel mensen zijn dan ook juist bang wat er vóór de dood gaat gebeuren. Bang om afhankelijk te worden, om niet meer thuis te kunnen blijven of veel pijn te krijgen. Al deze gedachtes  kunnen veel angst veroorzaken. Maar ook naasten kunnen veel angst ervaren. Het is natuurlijk heel naar om je dierbare misschien te zien lijden. Je kunt schrikken van iemand die stevig in zijn vel zit en opeens brood- en broodmager wordt. In deze training ontdek je hoe je kunt ondersteunen in de laatste levensfase.

Zorgverleners en angst voor sterven of het lichaam van een overledene

Naast een angstige stervende of naasten, maak ik ook mee dat zorgverleners het eng vinden. Zij voelen zich tevens onmachtig en worden óók geconfronteerd met lijden en sterven. Dus als je als professional werkt in de zorg, weet dan dat jij niet de enige bent die daar bang voor is. Ik raad je wel aan om hier echt iets mee te doen. Ik vind het de taak van de zorgverlener om voor mensen die stervende zijn te kunnen zorgen. Als je echt angstig bent, kun je mensen die in deze situatie zitten niet voor de volle honderd procent ondersteunen. Door een training of cursus te volgen leer je met de angst omgaan.

Bang voor het lichaam van een overledene

Wat ik tevens meemaak, is dat mensen bang zijn voor een lichaam van iemand die gestorven is. Ze vinden een dood lichaam eng en spannend. Het is natuurlijk ook spannend, maar als professional mag je echt wel onderzoeken hoe je daarmee leert omgaan. Schaam je er niet voor. Het komt vaker voor dan je denkt. Veel mensen willen het vaak wat verbloemen, maar ik vind het mooi als mensen hier eerlijk voor durven uit te komen.

Wat te doen als je bang bent voor de dood? 

  1. Verdiep je erin
  2. Lees erover
  3. Mediteer erover
  4. Denk er over na
  5. Volg een training of cursus (Je kunt de gratis masterclass liefdevolle en praktische stervensbegeleiding volgen. Aanmelden kan hier)


Er is zoveel onwetendheid over de dood. Tegelijkertijd hoort dit ook bij de dood. De dood is een soort mysterie waar we ook echt niet alle antwoorden in hebben. Als jij je er meer in gaat verdiepen, ga je het leven meer omarmen. Want leven en dood horen bij elkaar.

Praat over de dood om je angst te verminderen

Als derde tip: praten over seks, maakt je niet zwanger. πŸ˜… Daarmee wil ik zeggen: als je praat over de dood, gá je nog niet dood. Veel mensen willen dit onderwerp vermijden. Ze praten liever over iets gezelligs. Met praten kun je juist ook je inzichten delen en nieuwe inzichten op doen. Het geeft je een gevoel van controle en het helpt om je angst te verminderen.

Vier het leven, de beste remedie tegen angst voor sterven

De vierde en laatste tip is: verdiep je in het leven. Doodgaan is de mogelijkheid voor nieuw leven. Stel je voor dat niemand doodging.  Dan was de aarde nog voller dan deze nu al is. Als je je verder verdiept in het leven, kun je de dood ook makkelijker accepteren.

 In die laatste levensfase kunnen mensen niet meer echt vooruit kijken. De toekomst is weg. Ze gaan herinneringen ophalen. Mensen die meer rust, vertrouwen en tevredenheid hebben op hun sterfbed, zijn mensen die heel tevreden en liefdevol naar zichzelf en het leven kunnen kijken. Uiteraard heeft de ene persoon meer ellende op zijn bord gekregen dan de andere. Maar je hebt wel altijd de keuze hoe je met deze ellende omgaat. Dit maakt hoe je als stervende die laatste fase ervaart.

Dus vraag je af: 

  1. Hoe leef ik?
  2.  Wat vind ik belangrijk?
  3. Waar wil ik meer aandacht aan besteden?
  4. Wat zou ik meer mogen doen?
  5. Waar word ik vrolijk en blij van? 

Maar ook: 

  1. Waar irriteer ik mij aan? 
  2. Waar heb ik een ontzettende hekel aan?
  3.  Waar baal ik van?
  4.  Waar wil of kan ik mee stoppen?

 Dit helpt je nu het leven mooier te leven en straks je dood mooier te sterven.

Ik hoop dat ik je met deze blog/podcast mocht inspireren. Wil je meer weten en onderzoeken hoe je kijkt naar leven en sterven, anderen ondersteunen met rouw en in de laatste levensfase?

Voel je welkom in Stervensgoed. In dit waardevolle en mooie traject ontmoet je gelijkgestemden en ontdek je hoe je ondersteunt in de laatste levensfase.  Lees verder.


Over de schrijver
Diana Stassen is eigenaresse van Ster in Zorg; de inspiratieplek voor stervensbegeleiding.Ze begeleidt familieleden, vrijwilligers, (aankomend) stervensbegeleiders om het stervensproces te ondersteunen op een praktische, eigenwijze, lichte en liefdevolle manier.Ze heeft een achtergrond als (palliatief & wijk) verpleegkundige, gezondheidswetenschapper, NLP-trainer en hypnotherapeut.
Reactie plaatsen