Wat is spirituele stervensbegeleiding?
Wat is spirituele stervensbegeleiding
12 november 2022 
8 min. leestijd

Wat is spirituele stervensbegeleiding

Laten we het wazige begrip spiritualiteit eens concreet maken. Ik doe een poging in deze podcast Stervensgoed over spiritualiteit aan het sterfbed. Inclusief praktische handvatten 😀

👉🏻Je luistert de podcast ook via apple en Spotify. Reageren op Stervensgoed podcast? Graag! Dat kan onder dit blog!

👉🏻Een gratis checklist als je zorgt in de laatste levensfase? Klik hier

Transcript Stervensgoed podcast

In dit artikel ga ik je concrete voorbeelden geven over iets wat eigenlijk heel ongrijpbaar is. Mijn naam is Diana Stassen en ik leer je te ondersteunen in de laatste levensfase. Als je daar meer over wilt weten, nodig ik je graag uit voor mijn gratis masterclass liefdevolle en praktische stervensbegeleiding. Hierin is ook ruimte voor een stukje spiritualiteit. Ik geef je tal van tips en inzichten die je daarbij kunt gebruiken.

 Sommige inzichten zijn zo ontzettend logisch, maar worden in de praktijk bijna altijd vergeten. Als je wilt weten hoe dat precies zit, volg dan zeker even mijn gratis masterclass. Meer informatie hierover vind je op deze website of op Instagram, waar je mij kunt vinden onder de naam: sterinzorg.

Ik merk dat veel mensen onder spiritualiteit iets heel anders verstaan. Ik vind het best grappig als iemand in mijn training of masterclass zegt: ‘Ik ben niet spiritueel.’ Waarvan ik juist denk: Ik vind je anders aardig spiritueel.

Dit begrip wil ik dus eerst eens kaderen aangezien hier tig definities van zijn. Voor mij heeft spiritualiteit niets met een bepaalde religie te maken.

Spiritueel betekent voor mij dat je met bewustzijn bezig bent.

En ook met je persoonlijke ontwikkeling. Wie ben ik? Wat heb ik hier te doen in dit leven?

 Dit is dus helemaal niet zweverig, maar juist heel aards. Waar word je happy van? Waar haal je vreugde uit?

 Maar ook: Wat maakt je verdrietig? Wat stoort je? Het zijn je drijfveren in het leven en het geeft ook richting aan je missie wat je hier te doen hebt.

 Voor mij betekent spiritualiteit er bewust mee bezig zijn. Bewust zijn wat ik in het leven te doen heb. Ik vind ondersteunen in de laatste levensfase zo ontzettend mooi. Het werk is heel dankbaar en mijn ziel wordt heel blij van de innerlijke vervulling die het mij geeft.

Spiritualiteit zit iets ongrijpbaars aan. Je kunt dat niet echt vastpakken.

Wat voor mij belangrijks is, hoeft helemaal niet belangrijk voor jou te zijn. Spirituele stervensbegeleiding betekent voor mij: Wat is belangrijk voor diegene?

 Wat is belangrijk voor die ziel en waar wordt iemand blij van?

Als we spreken over spiritualiteit en sterven, vind ik dit een prachtige aanvullende definitie, die ik uitleg in onderstaande video.


 Als het gaat over ondersteunen in de laatste levensfase, hebben we het nog altijd over ondersteunen in het leven.

Op de meest zware en verdrietige momenten is het mooi om je af te vragen: Wat is voor mij belangrijk in dit moment?

 Soms betekent het dat je rust nodig hebt.

 Maar soms betekent het ook dat je vertrouwen nodig hebt. (in deze powersessie ontdek je de basis van vertrouwen).

Of verbinding; met jezelf of juist met andere mensen. Soms betekent het dat je meer aandacht aan jezelf mag besteden en soms juist meer aandacht aan de buitenwereld.

 Als we aandacht besteden aan spiritualiteit in die laatste levensfase, wat betekent dat stukje spiritualiteit dan voor diegene waarvoor je zorgt?

En vaak ook voor zijn of haar naasten. “Waar geloof je in?” Dat kan een hemel zijn of het geloof dat onze energie altijd blijft bestaan.

Dus enerzijds stel je de vraag: Wat is belangrijk hier? Voor deze dag of misschien voor de komende week of maand?

Anderzijds over de vraag waarin je gelooft. Als wij dit durven aan te kaarten, zijn dit heel mooie gespreksonderwerpen. Het is spannend om het gesprek te starten, maar iedereen vindt het fijn om te praten over sterfelijkheid. In het Stervensgoeddoula traject ontvangt je de handvatten hoe je zulke gesprekken effectief voert.

Ik ben enorm geïnteresseerd in dat mysterieuze rondom leven en sterven. Ik geloof er ook in dat wij een spiritueel wezen zijn met een menselijke ervaring. Dat betekent dat wij hier een tijdje op deze aardkloot rondlopen, ervaringen opdoen die onze ziel graag wil hebben en dat onze energie eeuwig is.Dat betekent voor mij dat wij aan het einde van ons leven ons lichaam als het ware als een jas uittrekken. Onze ziel gaat verder en ons lichaam blijft als een leeg omhulsel achter. 



Wat belangrijk is bij het ondersteunen in de laatste levensfase, is aandacht besteden aan dat spirituele stuk.

Stel vragen over spiritualiteit zoals:

  • Hoe denk je daarover?
  •  Wat is voor jou belangrijk?
  •  Wat is belangrijk voor je ziel?
  •  Wat zijn je angsten?
  •  Waar word je blij van?

 Een ander belangrijk aspect is het lichaam.

We leven wel op deze aarde en zitten dus met onze ziel in dat lichaam. Dat betekent dat we het leven waarnemen door onze zintuigen.

Als we ziek zijn worden we enorm lang behandeld of krijgen we palliatieve zorg. Er zijn allerklei klachten en symptomen. Deze ervaren wij in ons lichaam. Dus je hebt zeker ook ondersteuning nodig op het lichamelijke vlak. Een belangrijk onderdeel om tevens aandacht aan te besteden in de laatste levensfase.

 Het derde onderdeel wat ik graag wil benoemen is onze mind.

Ik nodig je uit om te onderzoeken hoe je denkt en wat je overtuigingen zijn (dit is niets meer dan een herhaling van je denkwijze) over de dood.

Hoe je denkt over het laatste stukje leven?

Onze mind is fantastisch, maar heel veel overtuigingen en gedachtes gebeuren onbewust. Wij geloven heel veel dingen waar we niet bewust van zijn, maar wat heel veel impact heeft op dat laatste stukje leven. Zeker als het gaat over angstgevoelens of onrust . Die denkpatronen kunnen zijn: “Ik ben niet goed genoeg. Mijn leven is niet goed genoeg geweest. Ik heb dingen verkeerd gedaan.” Je kunt zoveel gedachtes hebben. Ze zijn het waard om te onderzoeken.

  • Waar geloof je in?
  •  Hoe denk je over de dood?
  •  Is het naar of juist een stukje transitie en verlossing aan het einde van het leven?

Deze drie aspecten vind ik enorm belangrijk als het gaat over ondersteunen in de laatste levensfase: Het lichaam, de mind over gedachten én de ziel.

Hoe kunnen we de ziel op de best mogelijke manier ondersteunen bij de overgang?

 Besteed dus vooral ook aandacht aan het stukje spiritualiteit in die laatste levensfase. Voor vragen mag je mij altijd een berichtje sturen naar info@sterinzorg.nl Of volg de gratis masterclass liefdevolle en praktische stervensbegeleiding.


Over de schrijver
Diana Stassen is eigenaresse van Ster in Zorg; de inspiratieplek voor stervensbegeleiding.Ze begeleidt familieleden, vrijwilligers, (aankomend) stervensbegeleiders om het stervensproces te ondersteunen op een praktische, eigenwijze, lichte en liefdevolle manier.Ze heeft een achtergrond als (palliatief & wijk) verpleegkundige, gezondheidswetenschapper, NLP-trainer en hypnotherapeut.
Reactie plaatsen